Ne zaman hekime gitmelisin: kırmızı bayraklar

Bu sitedeki her yazı bir varsayıma dayanıyor: elimizdeki tablonun ciddi bir nedeni yok ve düzenle toparlanma alanı var.

Bu varsayım çoğu zaman doğrudur. Ama her zaman değil. Bu yazı, varsayımın geçerli olmadığı durumları anlatıyor — yani rutin konuşmayı bırakıp muayene olmayı gerektiren bulguları.

Bunlara tıpta alarm bulguları ya da kırmızı bayraklar denir. Hiçbiri tek başına kötü bir şeyin kanıtı değildir; hepsinin sık görülen ve masum açıklamaları vardır. Ama hepsinin ortak özelliği şudur: açıklamayı tahmin etmek yerine bakmak gerekir.

Liste

Dışkıda kan. Kırmızı, pıhtı hâlinde ya da tuvalet kâğıdında. Basur çok sık bir nedendir ve genelde masumdur — ama basur olduğunu varsaymak, basur olduğunu görmekle aynı şey değildir.

Siyah, katran kıvamında dışkı. Üst sindirim sisteminden gelen kanamanın işareti olabilir. Demir takviyesi de dışkıyı koyulaştırır; bu ayrımı hekim yapar.

İstemsiz kilo kaybı. Diyet yapmadan, açıklanabilir bir sebep olmadan verilen kilo. Altı ayda vücut ağırlığının yüzde beşini aşan kayıp özellikle önemlidir.

Geceleri uykudan uyandıran karın ağrısı. Fonksiyonel şikâyetler genelde uyandırmaz; uyandıran ağrı ayrı bir kategoridir.

50 yaşın üzerinde yeni başlayan bağırsak şikâyeti. Yıllardır süren bir şikâyetle, bu yaşta yeni başlayan bir şikâyet aynı ağırlıkta değildir.

Alışkanlıkta açıklanamayan ani değişiklik. Yıllardır aynı düzende giden birinin birkaç hafta içinde belirgin şekilde değişmesi.

Ailede kolon kanseri veya iltihabi bağırsak hastalığı öyküsü. Birinci derece akrabada varsa tarama zamanlaması değişir.

Demir eksikliği anemisi. Özellikle erkeklerde ve menopoz sonrası kadınlarda, sindirim sistemi değerlendirmesi gerektirir.

Ateş, gece terlemesi, eklem şikâyetleri. Bağırsak şikâyetine eşlik ettiğinde iltihabi bir süreci düşündürebilir.

Yutma güçlüğü veya sürekli kusma.

Karında ele gelen kitle.

Gaz ve dışkı çıkışının tamamen durması, şişkinlik ve kusmanın eşlik etmesi. Bu tablo acil değerlendirme gerektirir; beklenmemelidir.

Bu maddelerden biri sende varsa

Sıra şu:

1. Bu sitedeki test sonuçlarını ve rutin önerilerini uygulamayı ertele.
2. Bir hekime başvur — çoğu durumda gastroenteroloji.
3. Yanına iki şey götür: şikâyetinin ne zaman başladığı ve hangi saatlerde arttığı; kullandığın tüm ilaç ve takviyelerin listesi.

Ciddi bir neden dışlandıktan sonra rutin kısmına dönebilirsin. Sıra bu; tersi değil.

Neden testlerimiz bunu sana göstermiyor

Sitedeki dört testin hepsinde, sonlara doğru birkaç güvenlik sorusu vardır. Bunlardan birine “evet” dersen test sana sonucunu göstermez ve randevu daveti de çıkmaz. Bunun yerine hekim yönlendirmesi görürsün.

Bu bilinçli bir tasarım kararı. Bir tarafta ölçülebilir bir kayıp var: o kişi bize ulaşmıyor. Diğer tarafta ölçülemeyen bir kazanç var: kimse bir alarm bulgusunun üstünü rutin düzenlemesiyle örtmüyor.

İkincisi daha önemli.

Bu bir teşhis rehberi değildir

Yukarıdaki liste, hangi durumda hekime gitmen gerektiğini anlatır — hangi hastalığın olduğunu değil. Bir maddeyi işaretlemen kötü bir şey olduğu anlamına gelmez; sadece tahmin edilecek değil bakılacak bir şey olduğu anlamına gelir.